Ads (728x90)

 Ey  kardeşim hikmet ehli demişlerdirki
Yazın güneşten sakınmak, gölgeli yerlerde gezmek ve oturmak, safra maddesini mahveden soğuk yiyecek ve içeceklere alışmaktan çekinmek, çok sıcak yemeklerden sakınmak, kavun karpuz gibi sulu meyveleri tüketmek, beyaz ve ketenden yapılan elbiseleri giymek, fazla cinsel ilişkiye girmemek ve soğuk su ile yıkanmak, sabahın soğuğundan, öğlenin sıcağından sakınmak, kışın yünlü elbise giyip yağlı gıda tüketmek sağlık açısından çok faydalıdır.

Vücudun her organını özelliklerine göre işletmek faydaladır. Mesela elleri eşyayı kaldırıp indirmekle, ciğerleri bol bol temiz hava alıp vermekle, gırtlağı güzel kelam etmek şarkı söylemekle, kulağı güzel şeyleri hoş kelamları nameli sesleri dinlemekle, göz güzel şeylere bakmakla, hafıza okuma ezberleme ve öğrenmekle kuvvet kazanır ve gelişir.
Mariftetnamede geçen ilginç bilgiler

Ata binmek tüm vücudu harekete geçirdiği için çok faydalıdır. Vücudu işleten yarışlar su sporları gibi oyunlarda çok faydalıdır. Deniz seyahati kan, safra ve sevda gibi sıvıların akımını kolaylaştırdığı ve çoğalttığı, mideye etki yaptığı içinfaydalıdır. Vücutta su birikimini hatta cüzzam gibi hastalıkları iyi eder. Mümkün olduğu kadar istifra etmemeli çünkü kusmak faydalı gıdayıda dışarı atar.

Kızmanın azı korkaklık, fazlası kudurma, ortası cesarettir, İtidal vücuda sıhhat nefse izzet verir. Şehvetin fazlası şer, azı pısırıklık, ortası iffettir. Şehvette itidal bedene sağlık nefse lezzet ve selamettir.

Eğer şehvet nefsi istila eder bedene galip gelirse aşk adını alır.Aşk tehlikelidir.Aşkın sebebi sevgilinin güzelliğini gözünde büyütmek her zaman hayali ile meşgul olmak ve onu düşünmektir. Aşık sararır zayıflar gözleri çöker gözler güzel bir şey seyrediyormuş gibi gülümserken  içi dertle üzüntü ile doludur , sesi hazindir, uykusu azdır. Eğer doktor elini aşığın nabzına koyup tanıdığı kızların isimlerini usul usul söylerse sevdiği kızın adı geçtiğinde nabız atışları hızlanır rengi sararır be bu halinden sevgilisinin kim olduğu anlaşılır. Sevgilisine kavuşamayan aşık gittikçe derinleşen sevisi ile karasevdaya düşer hatta delirebilir..

İnsan sağlığını korumak için yemekten 2-3 saat sonra yatmalı. Midesi güç sindiriyorsa evvela sağ tarafa yatmalı ki ciğer, mide üzerine yaslanmalı ve onu ısıtmalı sonra sol tarafında yatmalı. Uykuda iken karnın harareti artar ve yemeğe etki eder. Uykusu 8 saatten fazla olanın dimağı rutubetlenir. Fazla uykusuz kalanı banyo yapmak rahatlaştırır. Yoğurt ve arpa suyu gibi şeyleri yemek veya içmek insanın uykusunu artırır.

Sıhhatini korumak isteyen Buğday ekmeği, hafif tatlılar,tavuk ve kırmızı et yemeli, küçük lokmalar almalı fazla çiğnemeli, meyvelerden,incir, üzüm ve bunlara benzer sulu meyveler tüketmeli kuru meyveleri çok yememeli, Katiyyen iştah yokken yemek yememeli, işatahı gelince hemen yemek yemeli,geciktirmemeli.
Hazım olmamış yemekler üzerine katiyyen yemek yememeli, yemek yeme zamanını fazla uzatmamalı ki hepsinin hazmı birlikte olsun. Çok çeşitli yemek yememeli ki hepsinin hazım süreleri farklıdır.

Günde iki defa yemek vücüda sıhhat ruha hafiflik verir. Doymadan yemekten kalkanları ömürleri sıhhatla geçer. Balıkla  yoğurdu birlikte yemek vücuda zararlıdır. Felç ve cüzzam gibi hastalıkları doğurur. Yoğurtla hamızı beraber yemek iyidir. Sütlü üzerine suvik, paça üzerine üzüm, herise ( buğdayla et pişirimi ) üzerine nar yemek ve pirinçle sirkeyi birlikte yemek bedene zarar ve mideye ziyandır. ( Ekmekle kuru üzümü az yiyen doktora muhtaç olmaz) derler.

  Şişmanlamak isteyen zayıf insanlar, yemeği mide ve bağırsaklarda durdurup şişmanlığa sebep olan fıstık, fındık, badem, leblebi, pişmiş buğday ve pirinç, kavun, haşhaş ve benzerlerinin çekirdeklerini, inek sütüyle kaynatıp sabah ikişer kaşık yerse şişmanlatır. Eğer ilkbaharda sütü kaynatıp tuzla çürüterek 40 sabah yemekten evvel iki fincan içip bir saat arka üstü yatılırsa orta derecede şişmanlatır.

  Şişman olanların zayıflaması için de az yemek yemek, hamama çok devam etmek suretiyle şişmanlık gider ve rahata kavuşulur.  Suyu yemekten önce içmek iyi değildir. Açken yürümek, yerde yatmak, mercimekle arpa ekmeği, beyaz peynir yemek ve vücuttaki yağlar eriyinceye kadar bu rejime devam edilirse vücud zayıflar ve rahat eder. Suyu, yemekten 2-3 saat sonra içmek faydalıdır. Yemek arasında su içmek, hastalıkları önler. Hele midesi zayıf olanlar için yemek arasında ve yemek bitince su içmek faydalıdır. Böylece iştihası az olan kuvvet bulur. Çünkü zayıflık hararetin ( ısının ) çokluğundan ileri gelir. Su içince hararet azalır.
 
  Sabah, mide boşken, terli iken, cima ve hamamdan sonra ve meyve, bilhassa kavun yedikten sonra su ve özellikle soğuk su içmek zararlıdır. Eğer bu sayılan zamanlarda dayanılmazsa bardaktan üç yudum kadar emilerek içilir. Çünkü; içtikçe susuzluk artar. Eğer sabredilirse o susatan madde vücutta erir ve susuzluk kendiliğinden gider. Bazen de bu gibi susuzlukları bal gibi tatlı şeyler giderir. Ayakta su içmek hatalıdır. Tabiatında kabızlık olanlar, incir, sinameki gibi maddelerle yumuşamaları sağlıkları için gereklidir. Bilhassa yaşlılarda yumuşaklık rahat ve selâmettir.

   Eğer tabiatında yumuşaklık varsa sümak ve koruk, limon gbi şeyler yemeli. Yemekten midesi bozulanlar kussun. Kusma kolay olmuyorsa kaynamış sıcak su için yan yatmalı veya bir parmak bala tuz katıp makattan içeri verip beklemeli. Bir müddet sonra o bozuk yemek çıkar ve rahat eder. Sonra elma gibi , mideye kuvvet veren meyveler yemeli, banyo yapmalı.

   Eğer ishal olursa gül yaprağı dövülmüş mazı, kavrulmuş zamk, ermeni toprağı, reyhan tohumu, kemmün gibi şeyler yemeli veya ekşi elma, nar, ayva, limon gibi hamizi meyveler yenirse çok faydalı olur.

    Marifetname Cilt 1 sayfa 51,52,53 İbrahim Hakkı Erzurumî
Tepkiler:

Yorum Gönder

Blogger