Ads (728x90)

ÇOCUKLARDA MİDE BULANTISI VE KUSMANIN NEDENLERİ
Mide bulantısı, midenin kendi kendini boşaltmak istemesi hissidir. Kusma
herhangi bir nedenle mide de bulunan içeriğin karın kaslarının kasılmasıyla
birlikte dışarı atılmasıdır. Çocuk kusmalarının sebepleri çok çeşitlidir.
En sık görülen kusma sebeplerini şunlardır:
mide bulantısında ik gıdamıs su olasun

İdrar yolu ve orta kulak enfeksiyonları, bulaşıcı hastalıklar, kızıl, menenjit
kusmalara sebep olabilirler. Kusma enfeksiyonun bir sonucu olduğundan
kusmanın kesilmesi için enfeksiyonun iyileştirilmesi gerekir. Yoksa sadece
kusmayı kesmeye yönelik tedavi vermek, enfeksiyon için hiçbir şey
yapmamak, vücudun verdiği sinyali iyi anlamamak demektir. Enfeksiyon
sonucu gelişen kusmalarda çocuğun muayene edilerek tedavinin
uygulanması ve gerekli görülürse anti-emetiklerin(kusma kesiciler) verilmesi gerekebilir. Kusma
kesici ilaçları ailenin kendi kendine kullanması yanlıştır.

Zehirlenmeler de önemli bir kusma nedenidir. Çocukluk çağı zehirlenmelerinde her zaman kısa
zamanda teşhis koymak mümkün olmayabilir. Çünkü aile çocuğun hangi zehirli maddeye maruz
kaldığını bilmeyebilir. Birden kusmaya başlayan, kusma için başka sebep bulunamayan, özellikle 1-
11 yaş arasındaki çocuklarda zehirlenme akla getirilmelidir. Besin zehirlenmeleri de kendini kusma
ile belli edebilir. Mide bulantısı ve kusma genellikle bozuk yiyeceği yedikten 6– 48 saat sonra başlar
ve bu belirtiler 1 – 2 gün içinde kendiliğinden geçer. Mide bulantısının geçmediği ve kusmanın
devam ettiği durumlarda, çocuğun karnında şişlik ve kakasında kan varsa, sıvı kaybı belirtileri de
görülüyorsa bu acil durum göstergeleridir.


 Merkezi sinir sistemini ilgilendiren bir takım olaylar kusma nedenidir. Beynin darbe alması, beyinde
tümör, enfeksiyon veya başka bir nedenle kafa içi basıncının artmış olması(beyin kanamaları vb)
kusma nedeni olabilir. Merkezi sinir sistemi kökenli bir kusma düşünülüyorsa hastanın nörolojik
muayenesi ve tomografi, MR gibi tetkikler gerekebilir.
 Mide ve bağırsak hastalıkları, apandisit kusmalara sebep olurlar. Özellikle apandisit durumlarında
vakit kaybetmeden çocuğun ameliyata alınması gerekebilir.
 Tansiyon yüksekliği çocukluk çağında bile kusma nedeni olabilir. Kusan çocuklarda tansiyon
değerleri dikkate alınmalıdır. Kusma ile birlikte ağızda aseton kokusu, sık idrara çıkma, bol su içme,
ağız kuruluğu gibi bulgular varsa çocuk diyabeti düşünülebilir.
 Aspirin ya da ibuprofen gibi steroit yapısında olmayan entienflamatuar ilaçlar mide astarını tahriş
edebilir ve mide bulantısı ve kusmaya neden olabilirler.
 Bazı psikolojik ya da sosyal sorunları olan çocuklarda da kusma görülebilir. Örneğin okulla ilgili
sorunu olan ya da okula gitmek istemeyen çocukların hafta içi sabahlarda mide bulantısı ve kusma
gözlemlenebilir. Bazı çocuklar heyecanlandıkları zaman kusarlar.
 Sevmediği ve istemediği bir şeyin çocuğa zorla yedirilmeye çalışılması da kusmaya neden olur.
Yeme sorunu olan iştahsız çocuklar genellikle zorla yedirildikleri için bir süre sonra kusmaya
başlarlar. Normal iştahlı çocuklarda da anne eğer yemek miktarını iyi ayarlayamazsa, çocuğa
gerekenden veya kabul edebileceğinden fazla miktarda besin verirse çocuk kusabilir. Bu olay sürekli
devam ediyorsa çocuk kendi kendini kusturabilir.
Çocukta kusma sonrası neler yapılabilir:
 Altta ciddi bir neden yoksa çoğu kusma yaklaşık 12 saatte geçerek, çocuk rahatlar.
 Çocuk kustuktan hemen sonra bir şeyler yedirilmemelidir. En az bir saat midesi boş kalmalıdır.
Çocuğun hiçbir şey yememesi kendini korumasıdır. Yemeğe zorlamamak en doğrusudur.
 Bundan sonra bir çay bardağı veya yarım çay bardağı su verilir.
 Suyu çıkarmazsa yarım çay bardağı su tekrar verilir. Bundan sonra azar azar kraker, bisküvi, kek gibi yiyecekler verilir. Çocuk isterse çorba, komposto,
meyve suyu verilebilir.
 Ancak çocuk ilk etapta verilen suyu kusarsa, başka bir şey verilmez.
Yapılacak şey, su verdikten 20 dk. sonra yarım çay bardağı değil bir yemek kaşığı su vermektir.
 Kusma görülmediği taktirde meyve suyu, yağsız süt, çorba gibi sulu gıdalar verilir.
 Bulantı ve kusma 24 saat içinde geçmiyorsa, çocuğa bir şeyler yemesi konusunda ısrar
edilmemelidir.
 Çocuğun bulantısı geçmiş olsa bile, verilecek ilk yiyecek yağsız ve kızarmış bir dilim tost ekmeği
olmalıdır. Daha sonra hiçbir şey yemeden 1 saat beklenilmelidir. Çocuk bir saat içinde kusmuyorsa,
ikinci dilim de verilebilinir.
 Çocuğa verilecek herhangi bir gıda maddesi, bulantıya neden oluyorsa, bu yiyeceğin tüketilmesi
konusunda ısrar edilmemeli. Çocuk bir şeyler yemeye devam ettiğinde, yeniden kusmaya başlıyorsa,
kendisinden hiçbir şey yememesi istenir. Eğer yine kusarsa ilaç tedavisi gerektiği anlamına gelir.
Çocuklarda kusma tehlikeli midir?
Kusma tehlikeli değildir ancak kusmaya sebep olan etken tehlikeli olabilir. Bazı durumlarda kusma
tamamen zararsızdır. Örneğin, çocukların bazı besinleri istememesi ama zorla yedirilmesi durumunda
görülen kusma. Ancak bazı durumlarda kusma tehlikeli sayılabilir ve mutlaka doktor kontrolü gerekir.
Bulantı ve kusması olan çocuğu ne zaman doktora götürmelidir? :

Altı yaşından küçük çocuklarda;
 Birkaç saatten uzun süren bulantı ve kusma varsa
 Kusmuk bir ağız kesiği veya burun kanamasından kaynaklanmayan kan içeriyorsa
 Kusmuğun rengi parlak, sarı veya yeşilse
 İshal varlığında
 Sıvı kaybı bulguları varsa
 Ateş mevcut ve döküntü varsa
 Bebeğin uyanması zorsa veya uyanık olduğunda dikkat dağınıklığı görünüyorsa
 Bebek bir kafa yaralanması geçirdiyse. Pek çok çocuk herhangi bir tipteki yaralanmayı takiben
hemen kusar. Fakat eğer kusma devam ediyorsa ve buna uyuklama ve alışılmamış davranış eşlik
ediyorsa endişe edilmelidir.
 Son altı saattir idrar yapmadıysa doktora gidilmelidir.

Altı yaşından büyük çocuklarda;
 24 saatin üzerinde bulantı ve kusmaya ishal eşlik ediyorsa, 2 saatten uzun karın ağrısı varsa
 Susuzluk hissi kaybolmamışsa,
 Son 6-8 saattir idrar yapmadıysa, idrar yaparken acı hissediyorsa,
 Ağız ve dudaklar kuruysa, ağlama sırasında gözyaşı gelmiyorsa,
 Çocukta sayıklama varsa,
 Normalden fazla uyku hali, uykudan zor uyanıyor ve sersemlemişse,
 Ciddi baş ağrısı veya ense sertliği varsa
 Bir günden uzun süren bulantı-kusma varsa ve kusma ile birlikte mide ağrısı, karın ağrısının
devam etmesi durumunda mutlaka yeni yapılmış bir gaita örneğiyle birlikte doktora başvurulmalıdır.

UNUTULMAMALIDIR Kİ!
Mide bulantısı ve kusma bir hastalık değil, sadece sorun olduğunu gösteren belirtidir. Kusmanın ortadan
kaldırılması yeterli değildir. Kusmaya neden olan hastalığın bulunup tedavi edilmesi gerekir. Öte yandan
mide bulantısı ve kusma belirtilerinin kontrolü hem rahatlık, hem de sıvı kaybının önlenmesi açısından
oldukça önemlidir. Sıvı kaybı, mide bulantısı ve kusmayı daha da kötüleştirebilir. Mide bulantısı ve
kusmanın belirtilerinin önlenmesi için ilaç tedavileri mevcuttur. Ancak ilaç kullanımının doktor kontrolüyle
yapılması uygundur.
Odtü araştırma vakfı
Tepkiler:

Yorum Gönder

Blogger