üst banner(728x90)

Fosfor vücudumuz için zorunlu minerallerden biridir ve vücutta en çok bulunan minerallerin kalsiyumdan sonra ikincisidir.Toplam vücut ağırlığımızın yaklaşık % 1 ini oluşturur. Vücuttaki her hücrede fosfor bulunur. Bununla birlikte fosforun % 80 i kemik ve dişlerimizde bulunmaktadır.

Fosforun faydaları
Fosfor kemik ve dişlerin oluşumunda büyük rol oynar. Doku tamirinde, büyüme için gerekli olan proteinin sentezinde, karbonhidrat ve yağların vücut tarafından kullanılmasında etkisi vardır.Ayrıca enerjinin depolanması ve kullanılmasında gerekli olan ATP nin yapı taşıdır.Fosfor B vitamini ile birlikte çalışır. Kas kasılmasına, böbreklerin faaliyetlerine, kalp atımının düzeninin sürdürülmesine ve sinir iletilerine yardımcı olur.
Günlük Fosfor İhtiyacı
Vücudumuz için gereken fosforu günlük diyetimiz ile alırız.Gıdalarla alınan fosforun % 70 i barsaklardan emilir ve özellikle kemiklerde depo edilir. Dolaşımdaki inorganik fosfor düzeyi, parathormon, vitamin D, barsaklardan absorbsiyon, renal fonksiyon, kemik metabolizması ve beslenme ile ilgilidir. Günlük fosfor ihtiyacı:
  • İlk bir yaş: 100-275 mg
  • 1-3 yaş: 460 mg
  • 4-8 yaş: 500 mg
  • 9-18 yaş: 1250 mg
  • Erişkinler: 700 mg
  • Hamile veya emziren kadınlar:
    • 18 yaşından küçük: 1250 mg
    • 18 yaşından büyük:   700 mg
    • 18 yaşından büyük:   700 mg
Fosfor içeren yiyecekler:
Hemen hemen her yiyecekte fosfor bulunursada en zengin kaynağı protein içeriği yüksek olan et ve süt ürünleridir. Kalsiyum ve protein açısından zengin beslenen kişiler, fosfor içinde zengin beslenmektedirler.
Besinmg/100gr
Balıklar
Alabalık238
Balık Unu3100
Kılıç258
Levrek180
Sardalya215
Uskumru274
Havyar355
Istakoz183
Karides166
Midye236
Etler
Az Yağlı Dana Eti201
Orta Yağlı Dana Eti193
Yağlı Dana Eti185
Az Yağlı Koyun Eti151
Orta Yağlı Koyun Eti147
Yağlı Koyun Eti135
Tavuk Eti&160
Beyin312
Dana Karaciğer332
Dana Dalak272
Tavuk Karaciğer236
Kurubaklagiller- yemişler
Ayçiçeği çekirdeği837
Badem504
İç Bakla391
Barbunya457
Bezelye268
Börülce426
Ceviz380
Çam Fıstığı604
Fındık337
Kabak Çekirdeği1144
Kuru Fasulye425
Mercimek377
Nohut331
Susam592
Antep Fıstığı500
Yer Fıstığı407
Besinmg/100gr
Meyveler
Armut11
Ayva17
Çilek21
Elma10
Erik Pestili107
Hurma63
Kuru İncir77
Kuru Kayısı108
Kayısı Pestili139
Muz26
Portakal20
Şeftali19
Taze Üzüm20
Kuru Üzüm101
Kivi30
Sebzeler
Kuru Bamya377
İç Bezelye116
Kurutulmuş Biber293
Taze Börülce172
Domates27
Enginar176
Kuru Fasulye377
Kereviz115
Ispanak51
Mantar116
Mısır(Taze)111
Kurutulmuş Patlıcan297
Sarmısak202
Soğan36
Süt ve Süt Ürünleri
Beyaz Peynir300
Cheddar512
Gravyer605
Kaşar563
İnek Sütü95
Keçi Sütü111
Koyun Sütü158
Yoğurt90
Yumurta Beyazı11
Yumurta Sarısı508
Bazı besinlerin enerji, fosfor, sodyum ve potasyum oranlarını daha ayrıntılı olarakhttp://www.tsn.org.tr/egcalhek/e0507.pdf linkinden bulabilirsiniz.
Fosfor eksikliği
Birçok gıdada yeterince fosfor mevcut olduğu için fosfor eksikliği ancak uzun süre aluminyum hidroksit içeren antiasit kullanımı veya bazı hastalıklar sonucu ortaya çıkabilir. Osteoporoz, kemik incelmesi, iştah kaybı, yorgunluk, kas ağrıları gibi bazı belirtiler verir.
Fosfor Düzeyinin Azalmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
Hiperparatiroidizm
- D vitamini eksikliği
- Hiperinsülinizm
- Alkolizm
- Diabetes Mellitus
- Malabsorbsiyon sendromu
- Hipokalemi
- Hipotiroidi
- Tiyazid diüretiklerin kullanımına bağlı olarak
- Kusmalar
- Hızlı büyüyen neoplastik hastalıklar
- Miyeloma
- Mutipl endokrin neoplazi
- Hiperventilasyon sendromu

Fosfor fazlalığı
Karbonatlı içeceklerin çok fazla içilmesi, çok fazla et içeren yemeklerin yenmesi gibi sebeplerle aşırı düzeyde fosfor alınabilir. Direkt olarak toksik etkisi olmasa da kalsiyum emilimini etkiler ve sonuçta osteoporoz ve ya kemik kırıklarının artmasına sebep olabilir.Demir emilimini de olumsuz olarak etkileyebilir.
Fosfor Düzeyinin Artmasına Yol Açan Bazı Sebepler:
- Hipoparatiroidizm
- D vitamin fazlalığı
- Pseudohipoparatiroidzm
- Kırık iyileşmesi sırasında
- Böbrek yetmezliği
- Laktik Asidoz
- Diabetik ketoasidoz
- Akromegali
- Addison hastalığı
- Üst barsak tıkanıklığı
- Paget hastalığı
- Multipl miyeloma
- Lösemi

 
bu yazıya yorumun

Yorum Gönder

Blogger